Łódzkie Towarzystwo Naukowe zostało założone w roku 1936. Do roku 1946 nosiło nazwę "Towarzystwo Przyjaciół Nauk w Łodzi".

Celem statutowym Towarzystwa jest popieranie rozwoju nauki, ze szczególnym uwzględnieniem dziedzin ważnych dla miasta Łodzi i regionu oraz rozbudzanie życia naukowego w terenie. Towarzystwo dąży do zespolenia środowiska naukowego miasta Łodzi i regionu oraz jest wyrazicielem jego dążeń w stosunku do władz i społeczeństwa.

Działalność Łódzkiego Towarzystwa Naukowego od początku lat 90-tych ubiegłego wieku koncentruje się wokół 5 głównych zadań:

• integracji środowiska akademickiego Łodzi,
• działalności wydawniczej,
• działalności naukowo-badawczej,
• działalności edukacyjnej,
• promocji osiągnięć naukowych.

W okresie powojennym Łódzkie Towarzystwo Naukowe uruchomiło 11 wydawnictw ciągłych, które mimo okresowych trudności wydawane są do chwili obecnej. Każdego roku Towarzystwo wydaje publikacje naukowe i informacyjne o łącznej objętości ok. 600 arkuszy wydawniczych. Najwięcej tytułów czasopism przypada na nauki humanistyczne, wydawane są również pozycje dotyczące archeologii, nauk prawno-ekonomicznych, geograficznych, matematyczno fizycznych, medycznych i socjologii.

Działalność naukowo-badawcza Towarzystwa prowadzona jest głównie w formie posiedzeń naukowych organizowanych przez Wydziały i Komisje oraz grantów Prezydenta Miasta Łodzi i Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Nową formą jest działalność edukacyjna Towarzystwa. Odbywa się ona na dwóch płaszczyznach. Łódzkie Towarzystwo Naukowe uruchomiło "Studia III stopnia" będące początkowym etapem, głównie metodologicznym studiów doktoranckich.