Niniejsza książka powstała z myślą o zbliżającej się osiemdziesiątej rocznicy urodzin Wiesława Myśliwskiego. Ten wybitny pisarz zajmuje dziś poczesne miejsce w literaturze, zaliczany przez krytyków do nurtu chłopskiego. Rzadko dostrzega się, że w swoim pisarstwie obok wsi jako siedliska chłopów przedstawia również dwór, a w konfiguracji tematycznej znalazło się też sporo miejsca dla miasta. Przedstawienia te nie przybierają tylko form okazjonalnych. Stanowią bowiem znaczącą część obrazu społeczeństwa polskiego i są ujęte w swoistych relacjach temporalnych. Myśliwski unika dokładnego usytuowania przedstawionych zdarzeń w czasie, a także w strukturze przestrzennej, co ma służyć zapewne ich taktowaniu w układzie uniwersalnym. W pełni powieścią o wsi chłopskiej jest jedynie Kamień na kamieniu, obraz o zakroju epopeicznym. Dwór doczekał się dzieła o sobie w Pałacu, ale w stosunku do wsi w ujęciu specyficznym. Widnokrąg i Traktat o łuskaniu fasoli obok tematyki chłopskiej przynoszą, w różnym zakresie, problematykę społeczności miejskich. Przestrzeń dramatów Złodziej, Drzewo i Requiem dla gospodyni to środowisko wiejskie, Klucznik zaś obejmuje wieś i dwór. Najtrudniejsza do określenia społecznego statusu jest powieść Nagi sad. Wynika to z jej charakteru egzemplifikacyjnego wobec tez gatunkowych. Dorobek myślowy tego pisarza stanowi ważną część powojennego dorobku intelektualnego. Dotyczy wielu dziedzin, ale najciekawsze i najbardziej dojrzałe poglądy Myśliwskiego wiążą się z kulturą chłopską, a w szerokim rozumieniu tego pojęcia, obejmują przede wszystkim trzy sfery: język, pamięć i wyobraźnię.